Kategoria: Leksykon postaci

KRONOS

IMAG1620

W rei. greckiej jeden z tytanów, najmłodszy syn Uranosa i Gai. Przy pomocy swych braci oraz matki obalił rządzącego światem Uranosa i sam zajął jego miejsce. Poślubił swoją siostrę Reę, która urodziła mu 3 córki ( Hestię, Demeter i Herę) oraz 3 synów ( Hadesa, Posejdona i Zeusa). Znając przepowiednię, iż jeden z jego synów pozbawi go tronu, połykał swe kolejne dzieci zaraz po urodzeniu. Jedynie Zeus uniknął tego losu, ponieważ Rea urodziła go potajemnie w grocie na wyspie Krecie, a K. podała do pożarcia owinięty w pieluchę kamień. Kiedy Zeus dorósł, podał K. środek na wymioty, dzięki czemu ten ostatni zwrócił połknięte wcześniej potomstwo. W wyniku trwającej 10 lat wojny młodzi bogowie obalili K., który wraz z tytanami został strącony do Tartaru. Epokę, w której panował K., Grecy uważali za złoty wiek ludzkości i na jego pamiątkę obchodzili święto zwane Kronia. Miejsc jego kultu było niewiele: w Atenach znajdowała się świątynia K. i Rei, w świątyni Zeusa w Lebadei był posąg K. i składano mu tam ofiary, natomiast w Delfach czczono kamień, który miał on połknąć (jako Zeusa), a następnie go zwymiotował. KSZUMAI – w mit. Kafirów (plemienia Kati) bogini przyrody, wyobrażana w postaci dzikiej kozy (podobnie jak Disani) lub dziewczyny z wielkimi piersiami, które podczas dojenia kóz zarzucała sobie na plecy. Władała deszczami i opiekowała się polami oraz owocami, w tym szczególnie winogronami. Pasała i doiła kozy, którymi obdarowywała ludzi. Wedle innych lokalnych mitów, K. była gospodynią gór i stad dzikich zwierząt. Uważano ją także niekiedy za matkę – Mona ( Mandiego).

Jestem nauczycielem z długoletnim stażem prowadzenie tego bloga to moja pasja, bardzo to się cieszę, ze trafiłeś na ten serwis, podzielę się z Tobą moją wiedzą dotyczącą świata nauki. Zapraszam do czytania!

KRISZNA – „Czarny”

images (1)

Najważniejsze, ósme wcielenie (awatar) indyjskiego boga i Wisznu. W poezji mistycznej przedstawiany jako chłopiec o ciemnoniebieskiej skórze (symbol nieskończoności), grający na flecie. Urodził się jako ósme dziecko – Dewaki i Wasudewy, który był bratem Kunti, żony Pandu. Mahabharata i Wisznu Purana mówią, że Wisznu wyrwał sobie z brody 2 włosy, biały i czarny, weszły one w łono Dewaki i czarny stał się K. Król Kansia na skutek przepowiedni mówiącej, że syn córki jego brata pozbawi go królestwa, postanowił zabijać wszystkie urodzone przez Dewaki dzieci. Dzięki interwencji bogów Wasudewa ocalił K., uciekając z pałacu i potajemnie zamieniając dziecko z urodzoną tej nocy córką pasterza krów Nandy i Jasiody. Ponieważ Kansia chciał wymordować wszystkie nowo narodzone dzieci, Nanda udał się do Gokuli i tam K. wzrastał wraz ze swym, podobnie cudownie ocalałym, bratem Balaramą. Tam, walcząc z demonami, dokonał wielu cudownych i bohaterskich czynów, takich jak zabicie diablicy Putany, demona Tainawartty, węża Kaliji. Zwyciężył też w walce Indrę, a także boga wojny oraz – Siwę, stoczył też w oceanie zwycięską walkę z Waruną. Powróciwszy do rodzinnej Mathury, zabił Kansię i, zstąpiwszy do piekieł, wyzwolił z nich swych 6 wcześniej zamordowanych braci, którzy teraz wstąpili do nieba. Następnie osiadł w Dwarace ze swymi licznymi żonami. Pokonał uzurpatora do tronu. Swe ziemskie życie zakończył zastrzelony przez myśliwego, który wziął go za jelenia. Najważniejszy wątek mitologiczny wiąże K. z Ardżuną. Zaangażowawszy się po stronie Pandawów w ich walce z Kaurawami, zakończonej bitwą na polu Kuru, wystąpił jako woźnica wozu bojowego Ardżuny. Ich rozmowa stanowi treść „hinduskiej Ewangelii” – Pieśni Wzniosłego Pana (Bhagawadgity). K. uczy w niej Ardżunę różnych rodzajów jogi prowadzących do wyzwolenia ze świata cierpienia, a także manifestuje się w swym uniwersalnym, kosmicznym kształcie. Dla wyznawców K. stał się on jedynym bogiem. Powstały ruchy wyznawców (bhaktów) przemierzających kraj, śpiewających i tańczących w upojeniu miłości do boga. Poezja opisująca wydarzenia z życia Kriszny, np. zabawy K. z pasterkami i najbardziej ukochaną Radhą, była rozumiana mistycznie.

Jestem nauczycielem z długoletnim stażem prowadzenie tego bloga to moja pasja, bardzo to się cieszę, ze trafiłeś na ten serwis, podzielę się z Tobą moją wiedzą dotyczącą świata nauki. Zapraszam do czytania!

KRAK, Krok

images (2)

W leg. polskich założyciel i eponim Krakowa. Ojciec – Wandy. Miał zbudować zamek na Wawelu i zabić mieszkającego pod nim smoka. Imię K. w wersji Krok nosi też legendarny książę czeski, ojciec Kazi/Walaszki (wiedźmy), Tetki (dziewicy) i Libuszy (żony-matki), czyli trzech hipostaz bóstwa kobiecego, protoplasta czeskich Przemyślidów. Prawd. K. jest echem postaci gromowładnego bohatera walczącego z potworem burzy i chaosu, który zawładnął wodami (Wisłą/Wandą), zakładającego państwo i ród królewski. Grobem K. miał być Kopiec K. w Krakowie, na którym rósł potężny, rozłożysty dąb. KRASNOLUDKI, kraśnięta (poi. „czerwone ludki”) – w folklorze polskim demony domowe powstałe z dusz zmarłych przodków utożsamiane ze skrzatami i -+ ubożętami. Prawdopodobnie zapożyczone z folkloru niemieckiego. Były niewielkiego wzrostu, brodate, ubrane na czerwono, zwłaszcza w czerwone czapeczki i buty. W zamian za pozostawiane jedzenie pomagały gospodarzom i darzyły ich szczęściem. Wg innych tradycji są podziemnymi demonami przyrody, rodzącymi się w szczelinach skalnych (wówczas odpowiadają gnomom i kobol- dom). W zamian za pomoc darzą złotem i majątkiem. Por. kauki.

Jestem nauczycielem z długoletnim stażem prowadzenie tego bloga to moja pasja, bardzo to się cieszę, ze trafiłeś na ten serwis, podzielę się z Tobą moją wiedzą dotyczącą świata nauki. Zapraszam do czytania!

KORYBANCI

images

W rei. frygijskiej, a potem także greckiej towarzysze i służebnicy Wielkiej Matki Bogów ( Kybele, Rei). Mieli być synami Apollona i muzy Talii lub Apollona i Kybele. Wg innej wersji, byli to potomkowie Korybasa (syna Kybele i Jazjona). Istnieje też wersja, wg której Kombe (córka rzeki Asopos) ze związku z bogiem Sokosem urodziła 7 synów – k. z Eubei. Ferekydes (filozof i mitograf z VI w. p.n.e.) przekazuje tradycję o 9 k. z wyspy Samotraki, których ojcem był Apollon. Kult k. w świecie greckim rozprzestrzenił się nie wcześniej niż w VII w. p.n.e. Miał charakter ekstatyczny. Podczas uroczystości ku czci Wielkiej Matki Bogów k. wykonywali orgiastyczne tańce przy akompaniamencie hałaśliwej muzyki. KOTYTO, Kotys – tracka bogini czczona przez plemię Edonów (na wsch. od ujścia rzeki Strymon do morza). Była opiekunką świata roślinnego i urodzaju. Jej kult miał charakter orgiastyczny, podobnie jak w kultach frygijskich. Ważną rolę w jej obrzędach odgrywała muzyka. W świecie greckim K. znano dość wcześnie – wspomina o niej Ajschylos (przełom VI i V w. p.n.e.), a w Koryncie czczono ją w sposób orgiastyczny. KOWENTYNA, Coventina – w mit. celtyckiej bogini czczona w Brytanii. Jej sanktuarium znajdowało się u źródła wód mineralnych w rzymskiej twierdzy Brocolitia (Carrawburgh), leżącej po pd. stronie wału Hadriana.

Jestem nauczycielem z długoletnim stażem prowadzenie tego bloga to moja pasja, bardzo to się cieszę, ze trafiłeś na ten serwis, podzielę się z Tobą moją wiedzą dotyczącą świata nauki. Zapraszam do czytania!